ARIEL SOTELO TABÁG

Ihahayag ko na kabanalan ang pagtitiis – tulad din ng pagkapako sa krus – sa klawsura ng magkakapatong na abito, sotana, at estola kung nagliliyab na ang daigdig… Maninikluhod pa rin kayo at mangingislap ang mga balintataw sa duguang rebulto – humalili siya sa inyong pagtangis nang takasan kayo ng ulirat sa taggutom na ipinagkaloob ng kaibaang kaanib ng mga uwak; parang ginintuang palayan ang tingkad ng pangakong mabubuhay ng masagana sa pagbaba niya sa kinasasadlakang krus – habang pinipiga ko ang inyong mga luha at pawis upang magkahalong dugo na aagos sa kaluluwang dayuhan sa alab ng lupa o habang minamasa ko ang mga mumog at ipa na sinaid ninyo sa mga tapayan upang ostiya na ipapalamon sa mga bathala na patron ng pamahalaan. Dito sa pulpito, ipapaliwanag ko ang mga pangitain ng mga mapupulang hapon na sumusunog sa pangako ng bahaghari: nalalapit na ang pagkampay ng puting kalapati na ang pakpak ay gintong kayamanan ng lahi. Patototohanan ko na ang kuwaresma ay panahon ng pagtit...

Sa lahat ng nasulat, mamahalin ko lamang ang isinulat ng tao sa pamamagitan ng kanyang dugo. – Friedrich Wilhelm Nietszche Baliw ako sa akala nila kung sasayaw ako sa mga kalsada, magtatadek ako sa pagdating ng mga diyos ng pagsasalu-salo, ang mga guro ng nararapat na pagsasalu-salo; wika ng ating lakambini: wala nang ililimos na mumog sa mga pulubi sapagkat nahimbing na sa kaloob ng mga ebanghelistang butyog, ang nagsulat sa kanilang gutom sa leksiyonaryo ng mga banal; inihayag sa mga bundok at parang at lambak ang pinagsaluhang pighati at sa pagdedebosyon nila sa katawan at dugo: sila ang mga banal sapagkat sawa na silang siyasatin ang halakhak ng kaibaan, ang bathala ng taggutom. Baliw ako, ayon sa kanila, kung iipunin ko ang dugo, ililimbag ko sa pader ang aking pangalan sapagkat pag-agos ng pawis, luha o dugo ang kabayanihan; kinapon ako nang gagapiin ko na sana ang mga kaaway ng pagdarahop, tinalian ang ilong ko ng dolyar at gasolina at nagprusisyon ako sa kanilang palad. Baliw a...

Kinukuyog ng pangamba ang aking bumbunan: mananahang katulad ng pagkakalibing ng mga kalyo sa aking mga palad. Tuwing pinagmamasdan ko ang paghamon ng gusali sa maitim na langit, kumikirot ang dulo ng daliring pinarusahan ng martilyo; mahapdi ang paang nilapastangan ng maso; naghihimagsik ang braso’t balikat na nakipagtunggali sa semento’t graba. Habang labas-masok ang mga kumikinang na sapatos, magugunita ang pilit na pagsubo ng kaning pinalasa ng asin sapagkat nilamon na ng maleta pati kamatis at tinapa. Sa pagtingala ko ay lulusubin ng kilabot ang dibdib: ang pagbagsak ng katawan ay kasabay ng inplasyon ng aming paghinga, gutay-gutay na bago pa man lumapag sa alikabok. Kahit umiyak ang langit, di na matitinag ang gusali. Uuwing pasan ang balikat; giniginaw ang sikmura; nagsusumigaw ang punit na bulsa. Sisiyasatin ko ang bawat hakbang, baka sakaling makatisod ng barya.

(Iti report ti Manila Police District-Homicide Section, agalas 7:30 ti agsapa idi matakuatanda ti fetus a nabungon iti lupot iti pagbasuraan iti nagsulian ti Arsobispo ken Soriano Ave. iti Intramuros, Maynila. Pilipino Star Ngayon, Marso 20, 2006, p. 6.) Iti panangibuatko iti kinabkaban a rugit ken murkat ti siudad, lumumlom iti abagak ti sabidong a naregreg manipud iti alipuspos dagiti obispo, heneral ken sekretario. Mariknak: awanan gaway dagiti lasagko a mangtubngar iti bileg ti sabidong nga agnunog iti kaunggan ken panunotko a kas iti kinadursok dagiti katkatawada manipud iti pammigat iti nakamarmaris a balay a kas man sudario ti panagtaklayko kadagiti kanto ken panagparintumengko iti tunggal poste a mangarnas kadagiti plastik, selopin, lata ken papel a dinildilan ti agballa a tao ken aso. Bay-ak nga agkarayam dagiti igges bareng sumaklangda iti barukongko ket masaksianda ti kinapiman ti kaunggak a runrunoten ti tunggal panangab-abi ti pannangan. Agingga ken kas ita, diak maibuksil...

Iti lagip dagiti pimmusay iti trahedia iti Ultra, Pebrero 4, 2006 Lamina daytoy ti panangurkuranges, isaning-i ti host a kas man imbaddebaddek ti saraaw nga inyeg ti kape ken noodles ken makalawas a panagpuyat kas nobena iti gasat a naimaldit iti raffle ticket a testamento ti pannakaisalda ti nagan iti bullalayaw a nagmaris iti pirak, balay ken diep. Wen, daytoy ti barometro ti kinakurapay ti pagilian, isaibbek ti politiko a kailian a nakipagili kadagiti didiosen, nangbulod iti kudil dagiti mangurkuranges tapno maitalek kenkuana dagiti sagbabassit ken nabatbati pay a lua ken ling-et. Kalpasan ti pannakaisalda dagiti kinelleng ken darepdep dagiti ubbing tapno saan nga agtunglab ti pirak a napirmaan iti pangulo, naglilinnetlet, nagdidinnuron, nagbibinnaddek dagiti naadasan iti namnama a mangalaw iti angesda nga inkarsel ti tambiolo a nangnutnot met laeng iti maudi nga ared-ed ti darada. Ket inyalinuno ti garampang nga iniin ti wawawi-hihihi dagiti asug ken dung-aw a nangdayyeg iti baruko...

Bayat ti panagpelles ti papeles ti kinaganggannaetmo, Rumidepak man ta tagikuaek iti tagainep ti titulo Ti kapanagan a nakaitukitan ti kinabun-as ti patempategta; Adda sadiay dagiti linnaaw a sungbat kadagiti naangrag A pangngarig ti kannaway iti kalgaw ket diak kaapa Dagiti saludsodmo no kasano a pagbalinek a balitok Ti lumlumoten a bato; magaw-atko dagiti maris ti bullalayaw Ket ibordak ida kadagiti ladawan ti ikupinmon a karinkarita. Diak kayat a maimatangan ti panagrag-o ti maletam A mangabrasa kadagiti pungan, ules ken ikamen Ket ipasindayagda ti panagballigi ti estranghero a saraaw, Ay, anian a nagdursok a nangitapuak iti ayat iti tawa; diak kayat A mangngegan ti pammadayawmo kadagiti tapok, sipet, Bao ken kiteb iti kabaelanda a nangkibkib, nangrunot Iti manuskrito ti kinataok wenno iti pananglaismo iti sinamar Nga atapem a nangidonar iti pannakapnekko iti linnaaw. Riingennak inton pumanawka ta itukitko iti barukongmo Ti agek a saan nga agrusing iti disierto wenno kapanagan A nag...

nupay dangdanganek ti oras kadagiti pasdek a nangitawataw kadagiti darepdepko, matmatak iti law-ang ti panaginnabel ti rimat ti bulan ket maimdengak ti samiweng ti amian. masapulak ti pagtaengan iti panagumbi ti barukong. mariknak, wen, mananamko latta ti imnas ti agek ti linnaaw kadagiti nagukrad a darepdep ti sabong nupay nabisibisan met iti ling-et ken lua ken dara kadagiti panagparintumeng iti ulep tapno yetnagda ti kaasi ken grasia ti baybay kadagiti natikagan nga asug ti uma a nagtadekan dagiti karantiway a bambanti a saksi dagiti pammakada ti dawa a mangpaypayapay iti kannaway. nayurit itan iti law-ang dagiti desdes ken tambak a nangrukodak kadagiti addang nga agturong iti bun-as ti dawa ken nanginawak kadagiti balikas dagiti anasaas ken aplaw dagiti bulong: indulinko dagiti naregreg iti panunot a sagneb dagiti nagrusing a kari ti panagsubli kas iti ama a mangipayapay iti kalupi iti tawa a kambas ti agina a mamalubos iti tunggal ipapanaw… nupay dayasennak ti nangisit a tudo, sa...