ARIEL SOTELO TABÁG

KARAPOTE (KAPORRITI) Sarita ni ARIEL SOTELO TABÁG   NAYANAKAK a suni. Wenno immun-una dagiti sakak a rimmuar ngem ti ulok idi ipasngaynak ni nanang. Dayta ti kuna da nanang ken Lilang Balling, ti baket a mangngilut ken lumulualo a nangpaltot kaniak. Isu kano nga adda bileg dagiti dakulapko. Aprosak laeng ti tengnged a naitdalan— daytay nasiitan iti karabukob—dagus a sumuroten ti siit iti maminsan laeng a panagtilmon.   Manmano kano ti kas kaniak. Isu a nagasatak kano—nga isu met ti panagkunak. Mapatangam la ketdi dagiti addangmo, awanen ti nagasgasat ngem sika, kinuna ngarud ti naam-ammok a lakay a mammalad naminsan a naipasiarak iti kabangibang nga ili. Adda ketdi daydi dinakamatna a nasuerte met a padak ngem diakon malagip.   Ngem mamatiak iti kinuna ti lakay. Siguradoak a kasingin dayta ti kinalaingko a mangngilut wenno mammullo. Adu ti kalugarak nga umanamong iti dayta.   Naminsan, awan pay sangapulok idi, naluspiko ni tatang bayat ti panagar-ar...

Ket wen, nakapagmodelo metten ni tatangko, ni Tatang Artemio Tactac Tabag. Ket iti pay met pagmamahalna piman a Bannawag. Wen, pagmamahal kunak ta manipud pay idi 1984, awanen ti labasna a gumatang ni tatangko iti Bannawag. Uray no awan makukuartami idi, adda latta Bannawag a gatangen ni nanang ta no awan, ma-outside de kulambo isuna, hehehe. Kas pangarigan, iti naminsan, gimmatang laeng ni nanang iti asukar (awanen ti kape ta mabalin met ti mangpakset iti bagas), bugguong, ken Bannawag. Kasta ti panangipateg ni tatang iti Bannawag. Nalabit, maysa daytoy kadagiti motibasionko iti panagsuratko, ken nagangayanna, ti panagarapaapko nga agbalin a kameng ti Bannawag. Pudno, ad-adu a porsiento ti para ken ni tatangko ti kaaddak iti tay-ak ti Literatura Ilokana, kas panagyamanko met kenkuana iti panagtubayna kaniak kas maysa a tao. Siempre, dakkel a yamanko no ibagak a daytoy para ken ni tatang (ti panagsuratsuratko), ket isu met gayam ti kayatko nga aramiden iti daytoy a biag. ...

PAMMADAYAW PARA ITI BANNAWAG. Dagiti kameng ti Bannawag iti panangawatda iti “Lifetime Achievement Award” para iti Bannawag manipud iti Gawad Tanglaw iti seremonia a naangay idi Marso 17 iti St. Dominic College of Asia. Agpakanawan: Poetry & Entertainment Editor Ariel S. Tabag, Managing Editor Cles B. Rambaud, ken Literary Editor Juan Al. Asuncion. Iti panagsarita ni Rambaud iti seremonia, kinunana a saan laeng a para iti Bannawag ti nasao a pammadayaw no di pay ket kadagiti amin nga Ilokano a mangipatpateg iti arte ken kulturada. (Rinetrato ni Manny Llanes) “Lifetime Achievement Award” para iti Bannawag Naipaay itay nabiit iti Bannawag ti “Lifetime Achievement Award” manipud iti Gawad Tanglaw, gunglo dagiti mangisursuro kadagiti kolehio ken unibersidad iti Kamanilaan. Inawat dagiti kameng ti Bannawag ti medalia ken sertipiko bayat ti seremonia ti pammadayaw a naangay iti St. Dominic College of Asia iti Bacoor, Cavite idi Marso 17. Kadua ti Bannawag a nakaipaayan ti “Lifetime Achie...

NAIPABLAAK DAYTOTY ITI MARSO 7, 2011 A BILANG TI BANNAWAG: Manipud iti Editor ITI panid 10, mabasatayo ti maysa a daniw iti Pangasinan, maysa kadagiti adu a lengguahe iti Amianan, ken ti patarus daytoy iti Iluko. Panangirubuat daytoy iti pannakayam-ammo dagiti mannurat iti Amianan (malaksid dagiti Ilokano) ken dagiti daniwda iti bukodda a lengguahe a kas maysa nga addang a pangitandudo met kadagitoy a pagsasao. Iti biangtayo nga Ilokano, mapadasantayo met ita a mangngegan ti aweng dagitoy a lengguahe, ken babaen ti patarus dagitoy a daniw, makipasettayo met iti an-anek-ek, ar-arapaap, ken pampanunot dagitoy a kakabsat a mannaniw. Matakuatantayo met a no kasano ti mariknatayo iti ditay pannakaawat iti lengguahe dagitoy, kasta la ketdi met ti rikna dagiti di makaawat iti lengguahetayo nga Iluko wenno Ilokano. Matakuatantayo met ngarud nga awan ti nababa wenno nangato a lengguahe; nga agpapada dagitoy a makabael a mangipeksa iti adda iti kaunggan ti pusotayo. Ngarud, mapatan-ay iti tungga...

No adda naipablaakmo a sinuratmo iti Bannawag manipud idi Mayo 2005 agingga iti agdama nga isyu, adda la ketdi agas ti bannog, a kas itay kunada. Ngamin, mabayadan amin a sinurat a maipablaak iti Bannawag malaksid kadagiti rummuar kadagitoy a seksion: “Ti Makunami”, “Tao, Lugar, Pasamak”, “Txtm8”, ken “Ammuem Pay Dagitoy” nga agserserbi a para serbisio publiko. Ania ti aramidem tapno maalam ti bayadmo? Sakbayna, ipakaammomi a nakasaganan ti bayad ti sinuratmo 15 nga aldaw kalpasan nga agtapos ti bulan a rimmuaran ti sinuratmo. Pagarigan rimmuar ti sinuratmo iti ania man a bilang ti Bannawag iti Oktubre 2010, maalamto ti bayad ti sinuratmo mangrugi iti Nobiembre 15, 2010. Ti rummuar iti ania man a bilang ti Bannawag iti Nobiembre 2010, maalam ti bayadna mangrugi iti Disiembre 15, 2010. Ita, kasano a maalam ti bayad ti sinuratmo? Agpilika iti maysa kadagitoy tallo a wagas: Umuna, mabalin a personal nga umaymo alaen iti Accounting Dept., 3rd Floor, Manila Bulletin Bldg. (sapulen ni Ms. Al...

Manipud itoy Oktubre 18, 2010 a bilang ti Bannawag, marugianen a maipablaak dagiti sarita iti Iluko a nangabak iti salip iti sarita iti Palanca 2010. Luktan daytoy ti "Apo Bannual! Apo Bannual" ni Joel B. Manuel iti Banna, Ilocos Norte a nangabak iti Maikatlo a Gunggona. Sumaruno ti "Voice Tape" ni Ariel S.Tabag iti Sta. Teresita, Cagayan a nangabak iti Maikadua a Gunggona. Ken ti "Dagiti Arapaap ni Angelo" a sarita ni Sherma E. Benosa iti Bambang, Nueva Vizcaya a nangabak iti Umuna Gunggona. Padaananyo!

Kas pannakipaset ti Bannawag iti pannakaitandudo ti pannakaparang-ay ti aglawlaw ken pannakatagiben ti kultural a tawid dagiti Ilokano, inyalnag ti magasin itay nabiit ti panagmula ti “Kayo ti Tawid ni Ilokano” wenno “Ilocano Heritage Tree” kadagiti historikal a lugar, arubayan ti pagadalan ken public parks. Kangrunaan a panggep ti pannakaimula dagiti heritage trees ti pannakaitan-ok dagiti naisangsangayan a saguday ni Ilokano a mangmangted iti kaipapanan iti nangayed a panagbiagna: ti kinagagetna, ti kinasalimetmetna, ti kinaandurna, ken ti aglaplapusanan nga ayat ken kabaelanna a mangsaranget kadagiti karit iti biag tapno matubay ti kinatalged ken panagrang-ay ti kaamaanna ken ti lugar a pagnanaedanna. Mamati ti Bannawag a naindaklan dagitoy a kababalin ni Ilokano a nangitunda kenkuana tapno raemen ken paregtaenna dagiti kadaraanna ken dagiti sabsabali pay a puli iti nagduduma a paset ti lubong a nagdaldaliasatanna. Maimula dagiti palakay babaen ti tulong dagiti pagadalan ken dadduma...

nga upalennak ti bannawag...

No adda, ipatulodmon. Wenno suratemon. Ta ita pay, agpilpilikamin kadagiti sarita ken salaysay a Pamaskua a maipablaak iti Bannawag kadagiti bilangna iti Disiembre. Ipatulod iti: bannawag.mb@gmail.com wenno iti: Bannawag, Manila Bulletin Publishing Corp., Muralla cor. Recoletos Sts., Intramuros, 1002 Manila. Mabayadan dagiti maipablaak a sinurat. –Editor.

Nauppapaykami ta dimi nabirokan ti nobela a komiks a “Ti Bassit a Kumpay ni Patay” iti Bannawag, Nob. 9 a bilang. Dimi met mabirokan ti sarita a “Ni Saltek ken ti Ipusna nga Atiddog” ni Jovito F. Amorin iti panid 24, kas nailanad iti listaan ti linaon ti magasin. Nakitami ketdi ti baro a komiks a napauluan iti “Ti Pakasaritaan ni Sarah Dabucon”. Ngem naulit ti isu met laeng a komiks iti panid 26 ken 27. Ania ti napasamak? --OSWALD A. VALENTE Brgy. Comcomloong Currimao, Ilocos Norte (Nagsakit ti dibuhista ti “Ti Bassit a Kumpay ni Patay” a ni Apo Jun Lofamia isu a dina naikamakam dagiti dibuho wenno illustration ti nasao a nobela a komiks. Inkarina a dinton agsaksakit. Mainaig iti sarita ni Apo Amorin, uray dakami, nakigtot met ta idi maikkankami iti nasao a kopia ti Bannawag, awan metten ti sarita ni Apo Amorin iti panid 24 ken 25 a naituding a pagparanganna. Nakitami ketdi ti komiks a “Ti Pakasaritaan ni Sarah Dabucon” idinto nga iti laeng panid 26-27 ti pagparanganna koma, kas ...

Ni JIM P. DOMINGO KAS pannakipagrambak ti Departamento ti Edukasion iti Tanap ti Cagayan iti maika-75 nga anibersario ti Bannawag, nagmula met dagiti opisial ti ahensia iti Bannawag Diamond Jubilee Tree iti mismo a paraangan ti opisina iti Carig, Tuguegarao City. Indauluan da Regional Director Benito S. Tumamao ken Assistant Regional Director Lourdes G. Angoluan dagiti opisial ken empleado ti pannakaimula ti maysa a patubo nga ipil (Intsia bijuga), maysa a primera klase a tarikayo, kalpasan ti maysa a programa iti sanguanan ti kangrunaan a patakder ti departamento. Kas pannakabagi ti Bannawag, impalawag ‘toy numo kadagiti naitallaong ti kaipapanan ti Bannawag Diamond Jubilee Tree ken ti akem ti magasin kadagiti programa ti Departamento ti Edukasion sakbay ti pannakaimula ti historikal a kayo. Iti ngamin Tanap ti Cagayan ti pormal a nakairubuatan ti pannakaaramat ti Bannawag iti pannakataginayon ken pannakaparangpaya ti lengguahe nga Iluko ken iti pannakapasantak ti kultura ken Literatu...

Maysan a diamante ti Bannawag. Ket dagiti di mabilang a tikap kadagiti sikiganna isuda dagiti rinibu a bilang, ket dagiti di mabilang a rimat ken maris isuda met dagiti pagsiriban nga impaayna kadagiti mangbasbasa… Ni JUAN S.P. HIDALGO, JR. SAKBAY ti amin, Ansuan, kablaawanta man ti BANNAWAG iti, “Naragsak a Maika-75 a Panagkasangaymo! Sapay koma ta madanonmonto ti Umuna a Panagsentenialmo! Agbiagka, Bannawag!” Asino kad’ ti mangipagarup a madanon ti Bannawag ti kasta nga edad? No tao koma ti Bannawag, ania, ay, ket adu ti ubannan, a, iti ulo, kiday, kilikili, ken takiagna. Ammom kadi a dandani la di naipasngay ti Bannawag? Idi main-inaw pay laeng, kuna daydi akinkukua kadagiti magasin a Liwayway, Bisaya ken Hiligaynon: “Gumatang kadi met dagiti Ilokano iti magasin? No timmangken a kuripot dagita a tattao.” Ngem naallukoy met laeng dagiti Ilokano a mannurat nga awan dakesna no padasenda ti mangiruar iti uppat nga isyu a kas pamadasan. No bassit laeng ti malako a, siempre, pakalugian ti...

No adda man maysa kadagiti kangrunaan a maitudo a nangmuli ken nangtaginayon iti kannawidan ni Ilokano, awan sabali no di ti Bannawag. Ni JIM P. DOMINGO NALATAK dagiti Ilokano a naandur, nagaget ken nasalimetmet a tattao. Buklenda ti maysa kadagiti kadakkelan a grupo dagiti umili iti Filipinas ket iti laeng amianan a paset ti pagilian, mapattapatta a nasuroken a sangapulo a milion ti mangar-aramat iti pagsasao nga Iluko. Malaksid iti kinaanus ken kinagaget daytoy a puli, am-ammo pay dagiti Ilokano iti kinamanagdaliasatda. Malaksid pay kadagiti orihinal a probinsia iti amianan a laud ti Luzon nga am-ammo pay a Kailokuan, nagdappat dagiti Ilokano kadagiti kaparangetna a lugar ti Cordillera ken Tanap ti Cagayan, amianan a Tengnga a Luzon, ken sumagmamano a probinsia ti Mindanao ken iti Mindoro. Iti agdama, adun dagiti komunidad dagiti Ilokano kadagiti nadumaduma a paset ti lubong kangrunaanna kadagiti paset ti Hawaii ken California iti Estados Unidos. Adu pay nga okasion ken personalidad ...

KADATAYO nga Ilokano, uray awan la ti awan, a kas itay kunada, no agkasangay ti maysa nga ipatpateg iti biag, itiliwam iti manok a partien a pagsasanguan, laokam iti tangkoy wenno bihon. Wenno saan, ilutuam iti miki, hanabale a madiguan iti di malangoy ti agabalayan, basta maawis amin a kakaarruba. ‘Tay kunadan, napia la nga adda pagsasanguan ken rason tapno makapagiinnestoria, makapagkikinnatawa ken pangpairut pay iti panaglalangen. Ket siempre pay, makantaan ti agkasangay. Iti Ilocos Norte, nalatak ‘tay kanta a para iti agkanaganan a kastoy ti pangrugianna: Padapadakam’ a sirararagsak/ A kumablaaw, mangipaduyakyak/ Ta nagtengan, aldaw a pannakayanak/ Ni (nagan ti agkasangay) a napnuan gasat! Ita, agkasangay met ti Bannawag. Apo, ta nairanrana ketdin iti panagpilpilaytayo pay laeng iti wallages da Bagyo Ondoy ken Pepeng, sa adda pay dayta simmangkautro a Ramil! Awan manok a matiliw, miki a madiguan, ispagheti a maidasar? Ala, bay-anyo man ketdi a ti agkasangay ti agidasar. Isu nga ura...